سرمایه بانک ملت از ۳۵ به ۳۳۸ هزار میلیارد تومان رسید؛ چرا نباید EPS وبملت را با ارقام قدیمی سنجید (چهارشنبه ۱۷ تیر ۱۴۰۵)

سرمایه ثبتی بانک ملت (نماد وبملت) طی کمتر از سه سال، در چهار نوبت جداگانه از ۳۵.۳ هزار میلیارد تومان در پایان سال ۱۴۰۲ به ۳۳۸.۲ هزار میلیارد تومان در اردیبهشت ۱۴۰۵ رسیده است؛ رشدی نزدیک به ده برابر که عمدتاً از محل سود انباشته و تجدید ارزیابی دارایی‌ها تأمین شده، نه آورده نقدی سهامداران. این روند پرشتاب توضیح می‌دهد چرا سود هر سهم (EPS) وبملت در منابع مختلف با ارقام متفاوتی گزارش می‌شود و چرا مقایسه بدون توجه به مبنای تعداد سهام می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

پیش‌زمینه

بر اساس گزارش‌های رسمی، بانک ملت نخستین افزایش سرمایه این دوره را در ۴ دی ۱۴۰۲ با رشد ۱۰۱ درصدی از محل سود انباشته ثبت کرد و سرمایه را از ۳۵.۳ به ۷۱ هزار میلیارد تومان رساند. در سال ۱۴۰۳ افزایش سرمایه دوم با رشد حدود ۷۰.۴ درصدی، سرمایه بانک را به ۱۲۱ هزار میلیارد تومان رساند. سومین مرحله، مصوب مجمع فوق‌العاده ۳۱ تیر ۱۴۰۴ و ثبت‌شده در ۲۸ مهر ۱۴۰۴، با رشد ۹۶.۵ درصدی (ترکیبی از مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها و بخشی آورده نقدی، بدون اعمال حق تقدم) سرمایه را به ۲۳۷.۸ هزار میلیارد تومان رساند؛ همین رقم مبنای تعداد ۲٬۳۷۸٬۴۴۱ میلیون سهمی بود که گزارش پیشین سهمینو درباره پی‌به‌ای فوروارد وبملت (۱۶ تیر ۱۴۰۵) نیز از آن استفاده کرده بود. چهارمین و آخرین مرحله، افزایش سرمایه ۴۲ درصدی از محل سود انباشته، در اردیبهشت ۱۴۰۵ به ثبت رسید و سرمایه ثبتی بانک را به ۳۳۸.۲ هزار میلیارد تومان و تعداد سهام را به حدود سه میلیارد و ۳۸۲ میلیون سهم افزایش داد؛ رقمی که هنوز در گزارش‌های پیشین سهمینو درباره این نماد لحاظ نشده بود.

اعداد کلیدی

مرحله	تاریخ ثبت	درصد رشد	سرمایه ثبتی پس از افزایش
افزایش اول	۴ دی ۱۴۰۲	۱۰۱ درصد	۷۱ هزار میلیارد تومان
افزایش دوم	سال ۱۴۰۳	حدود ۷۰.۴ درصد	۱۲۱ هزار میلیارد تومان
افزایش سوم	۲۸ مهر ۱۴۰۴	۹۶.۵ درصد	۲۳۷.۸ هزار میلیارد تومان
افزایش چهارم	اردیبهشت ۱۴۰۵	۴۲ درصد	۳۳۸.۲ هزار میلیارد تومان
سود هر سهم شش‌ماهه ۱۴۰۴ (بر مبنای سرمایه پس از افزایش سوم)	پایان شهریور ۱۴۰۴	رشد ۳۶ درصدی سالانه	۳۳۵ ریال

محرک‌ها

بانک‌های بزرگ دولتی از جمله ملت در سال‌های اخیر با فشار مضاعف برای تقویت نسبت کفایت سرمایه روبه‌رو بوده‌اند؛ فشاری که هم از مقررات نظارتی بانک مرکزی و هم از رشد سریع ترازنامه (رشد سپرده‌ها و تسهیلات) ناشی می‌شود. از آنجا که آورده نقدی سهامداران برای بانکی به این بزرگی عملاً محدود است، بیشتر این افزایش‌های سرمایه از محل سود انباشته یا تجدید ارزیابی دارایی‌ها (عمدتاً شعب و املاک بانک در سال‌های تورمی) تأمین شده، نه فروش سهام جدید به عموم. این روش سهامدار موجود را رقیق نمی‌کند اما تعداد سهام در گردش را چند برابر می‌کند و به همین دلیل، سود هر سهم و سایر نسبت‌های مبتنی بر تعداد سهم باید همواره بر مبنای تاریخ گزارش خوانده شوند.

چشم‌انداز

همین تفاوت مبنا توضیح می‌دهد چرا در برخی منابع، سود هر سهم شش‌ماهه ۱۴۰۴ وبملت نزدیک به ۶۵۰ ریال گزارش شده، در حالی که گزارش‌های بازنگری‌شده پس از افزایش سرمایه مهر ۱۴۰۴ همان سود را ۳۳۵ ریال محاسبه می‌کنند؛ هر دو عدد سود واحدی را توصیف می‌کنند اما بر مبنای دو تعداد سهم متفاوت. با احتساب افزایش سرمایه چهارم در اردیبهشت ۱۴۰۵، هرگونه محاسبه سود هر سهم یا نسبت قیمت به سود برای وبملت از این پس باید بر مبنای رقم تازه سهام، نزدیک به سه میلیارد و ۳۸۲ میلیون سهم، انجام شود؛ در غیر این صورت عدد به‌دست‌آمده کمتر از واقعیت نشان داده می‌شود. این یادداشت هیچ برآورد تازه‌ای از ارزش سهم ارائه نمی‌کند و صرفاً به شفاف‌سازی مبنای محاسبه می‌پردازد.

چه چیزی را رصد کنیم

دقیق‌ترین راه تأیید اینکه سهام جدید حاصل از افزایش سرمایه اردیبهشت ۱۴۰۵ به حساب سهامداران واریز و در تابلوی معاملاتی نماد وبملت لحاظ شده یا خیر، بررسی اعلامیه‌های سامانه کدال و صفحه نماد در tsetmc.com است. انتشار صورت مالی حسابرسی‌شده سال مالی ۱۴۰۴ و برگزاری مجمع عمومی سالانه بانک ملت نیز از رویدادهایی هستند که می‌توانند سود هر سهم واقعی سال ۱۴۰۴ و مبنای جدید محاسبات را روشن‌تر کنند.

این مطلب صرفاً جنبه اطلاع‌رسانی و آموزشی دارد و توصیه‌ای برای خرید، فروش یا نگهداری هیچ ورقه بهاداری محسوب نمی‌شود. سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه با ریسک همراه است و مسئولیت تصمیم‌گیری بر عهده سرمایه‌گذار است.