شاخص کل بورس تهران که از شنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ تا دیروز سهشنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۵، در یک زنجیرهٔ بیوقفهٔ دستکم ۱۹ جلسهٔ معاملاتی، هر بار بالاتر از جلسهٔ قبل بسته و به رکورد ۶ میلیون و ۵۸۴ هزار واحد رسیده بود، امروز چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ (۲ سپتامبر ۲۰۲۶) با افت ۱.۲۱ درصدی، معادل نزدیک به ۸۰ هزار واحد، به ۶ میلیون و ۵۰۴ هزار واحد عقب نشست. بر اساس آرشیو دهدقیقهای خود سهمینو از دادههای بورس تهران، این نخستین جلسهٔ منفی شاخص کل در کل بازهٔ ۳۰ روزهٔ اخیر است.
پیشزمینه
زنجیرهٔ صعودی که امروز متوقف شد، شنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ از تراز ۵ میلیون و ۲۷۷ هزار و ۳۵۳ واحد آغاز شده بود و بدون ثبت هیچ جلسهٔ منفی، تا سقف دیروز ۲۴.۸ درصد رشد کرده بود. اما زیر این رکوردهای پیاپی، از همان جلسهٔ دیروز ترک خورده بود: به گزارش اکوایران، سهشنبه ۱۰ شهریور با وجود رشد ۰.۵۵ درصدی شاخص کل و ثبت رکورد، ۷۱ درصد نمادهای بازار در محدودهٔ منفی معامله شدند و ۴.۳ همت تومان پول حقیقی از بازار خارج شد؛ رکورد دیروز، به تعبیر دادههای زیرین بازار، رکوردی با پای لرزان بود. همان روز، اختلالی در هستهٔ معاملات بورس تهران رخ داد که به گزارش اکوایران، در کنار تشدید ریسکهای سیاسی و افزایش نرخ دلار آزاد، بر رفتار معاملهگران اثر گذاشت.
اعداد
امروز سه منبع مستقل روی یک عدد اجماع دارند. به گزارش اکوایران (دو یادداشت در ساعت ۱۶:۰۰ و ۱۸:۰۱ امروز)، شاخص کل با افت ۱.۲۱ تا ۱.۲۳ درصدی در سطح ۶ میلیون و ۵۰۳ هزار واحد بسته شد؛ آرشیو خود سهمینو نیز بستن شاخص را دقیقاً روی ۶ میلیون و ۵۰۳ هزار و ۹۷۰ واحد (افت ۷۹ هزار و ۹۶۲ واحدی) ثبت کرده است. دنیای اقتصاد هم در گزارش میانجلسه (امروز، ساعت ۱۱:۲۱) نوشت شاخص در میانهٔ معاملات تا ۶ میلیون و ۴۹۱ هزار واحد (افت ۹۲ هزار واحدی) عقب رفته و کانال ۶.۵ میلیونی را که سه روز در آن مانده بود از دست داده بود؛ به گزارش همین رسانه، کف روزانهٔ شاخص در دقایق ابتدایی معاملات به ۶ میلیون و ۴۳۲ هزار واحد (افت ۱۵۱ هزار واحدی) هم رسیده بود.
شاخص هموزن، که بازدهی میانگین همهٔ نمادها را بدون وزن ارزش بازار میسنجد، امروز ۱.۴۸ درصد افت کرد؛ افتی عمیقتر از شاخص کل که نشان میدهد فشار فروش در سراسر بازار پخش بود، نه فقط روی چند نماد بزرگارزش. به گزارش اکوایران، در پایان معاملات ۶۵ درصد نمادهای بازار منفی بودند و حدود ۵.۷ همت تومان پول حقیقی از سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی خارج شد؛ ارقامی که دنیای اقتصاد هم به شکل مستقل، از فاصلهٔ ارزش سفارشهای خرید (۹.۵ همت) تا فروش (۱۱.۵ همت) در میانهٔ بازار، به آن اشاره کرد.
با این حال، بستن روز بالای کانال ۶.۵ میلیونی نشان میدهد بخشی از افت میانروز جبران شد. دنیای اقتصاد نوشت در نیمهٔ دوم معاملات بیش از ۲۰۰ نماد از محدودهٔ منفی به مثبت چرخیدند و ۴۳۷ نماد نسبت به قیمت آغازین بازار در موقعیت بالاتری قرار گرفتند؛ نشانهای از ورود پلکانی خریداران در قیمتهای پایینتر.
محرکها
دو توضیح، هر دو تاریخدار و منسوب به منبع خود، برای افت امروز مطرح شده است. نخست، اکوایران در گزارش ساعت ۱۶:۰۰ امروز، افت را «مسیر اصلاح» طبیعی، پس از رشد قابلتوجه بورس در هفتههای اخیر، توصیف کرد. دوم، یک کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با بورسنیوز (ساعت ۱۰:۳۲ امروز) گفت اتفاق دیروز بازار «بیشتر به یک اختلال در هستهٔ معاملات مربوط میشد» که «بر اساس حافظهٔ تاریخی سرمایهگذاران، اثر روانی قابلتوجهی بر بازار گذاشت» و ترس ناشی از آن، به عرضههای سنگین امروز دامن زد. در کنار این دو، تشدید ریسکهای منطقهای هم در پسزمینه قرار دارد: به گزارش اکوایران از اکسیوس، دیروز سه مقام آمریکایی گفته بودند دونالد ترامپ و مشاوران ارشدش گزینهٔ حملهٔ محدود در تنگهٔ هرمز را بررسی میکنند؛ همزمان با اظهارات مسعود پزشکیان دربارهٔ روابط ایران و آمریکا در نشست سازمان همکاری شانگهای. سهمینو هیچیک از این عوامل را بهتنهایی علت قطعی افت امروز نمیداند؛ هر سه، در کنار افت طبیعی پس از یک رشد ۲۴.۸ درصدی در ۱۹ جلسه، بهعنوان توضیح مطرح شدهاند.
چشمانداز
دنیای اقتصاد در همان گزارش میانروز نوشت رفتار بخشی از نمادها -از جمله بازگشت بیش از ۲۰۰ نماد به محدودهٔ مثبت- میتواند نشانهٔ فعالتر شدن خریداران باشد و شاخص را دوباره به کانال ۶.۵ میلیونی برگرداند، اما تأکید کرد ادامهٔ این روند «به فضای سیاسی بستگی دارد» و هرگونه تشدید تنش میتواند «موج جدیدی از احتیاط و عرضه» به بازار بازگرداند. این یک ارزیابی مشروط و منسوب به دنیای اقتصاد است، نه پیشبینی سهمینو.
جمعبندی
شاخص کل بورس تهران امروز، پس از دستکم ۱۹ جلسهٔ صعود پیاپی و ۲۴.۸ درصد رشد بیوقفه، برای اولین بار در آرشیو یکماههٔ ما پایینتر از جلسهٔ قبل بسته شد؛ افتی که همزمان با ۵.۷ همت تومان خروج پول حقیقی رخ داد، اما با بازگشت شاخص به بالای کانال ۶.۵ میلیونی در پایان معاملات، هنوز رنگ یک اصلاح عمیق ندارد. به ارزیابی سهمینو، شاخص کل بورس تهران تا وقتی خروج روزانهٔ پول حقیقی از ۵ همت تومان بیشتر نشود، بالای کانال ۶٬۵۰۰٬۰۰۰ واحد میماند؛ افق این ارزیابی تا شنبه ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ است و بسته شدن زیر ۶٬۴۰۰٬۰۰۰ واحد آن را باطل میکند.
چه چیزی را رصد کنیم
جریان پول حقیقی در جلسات آتی نشان میدهد امروز یک روز اصلاحی معمول بود یا آغاز یک روند نزولی. همچنین باید مسیر شاخص هموزن -که امروز عمیقتر از شاخص کل افت کرد- و تحولات تنشهای منطقهای حوالی تنگهٔ هرمز را دنبال کرد، از جمله گزارش هفتگی بعدی بورس بالتیک دربارهٔ کرایهٔ نفتکشهای خلیج فارس که ریسک منطقه را قیمتگذاری میکند.
پیوندهای مرتبط
برای مسیر رکوردهای پیشین این زنجیره، نگاه کنید به رکورد ۶ میلیون و ۵۱۶ هزار واحدی شنبه ۷ شهریور و دومین رکورد پیاپی شاخص کل در ۱ شهریور. برای زمینهٔ کاملتر بازار امروز، نبض بازار امروز چهارشنبه را هم بخوانید: نبض بازار، چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵. قیمتهای زنده و تاریخچهٔ کامل شاخص را هم میتوانید در صفحهٔ قیمتهای سهمینو دنبال کنید.